Bài tập · Bài 27

日本語(にほんご)で 手紙(てがみ)が 書(か)けます。

Tôi có thể viết thư bằng tiếng Nhật.

書きます là động từ nhóm I: Đổi い thành え → 書けます. Dạng 書けられます là chia thừa, không tồn tại.

A：あ、富士山(ふじさん)が 見(み)えます。 B：きれいですね。

A: A, nhìn thấy núi Phú Sĩ kìa. B: Đẹp quá nhỉ.

Cảnh vật tự lọt vào tầm mắt, không phụ thuộc chủ ý → 見えます. 見られます là có thể xem được nhờ điều kiện, cơ hội (VD xem phim ở đâu đó).

この 自転車(じてんしゃ)は 修理(しゅうり)できますか。

Chiếc xe đạp này có sửa được không?

Động từ nhóm III 〜します → 〜できます: 修理します → 修理できます. Không có dạng 〜しられます.

A：漢字(かんじ)が 読(よ)めますか。 B：いいえ、ほとんど 読(よ)めません。

A: Anh có đọc được chữ Hán không? B: Không, tôi hầu như không đọc được.

ほとんど + phủ định = hầu như không. だいたい (đại khái, phần lớn) đi với khẳng định: だいたい読めます.

私(わたし)の 夢(ゆめ)は いつか 自分(じぶん)で うちを 建(た)てる ことです。

Ước mơ của tôi là một ngày nào đó tự mình xây được một ngôi nhà.

いつか = một lúc nào đó (trong tương lai, chưa xác định). いつでも = lúc nào cũng, bất cứ lúc nào.

私(わたし)は 日本語(にほんご)が 話(はな)せます。

Tôi nói được tiếng Nhật.

Với động từ thể khả năng, tân ngữ を chuyển thành が: 日本語を話します → 日本語が話せます.

駅(えき)の 前(まえ)に 大(おお)きい スーパーが できました。

Trước nhà ga đã mọc lên một siêu thị lớn.

N (địa điểm) に N が できます: Ở đâu đó có thêm công trình mới được xây xong. Nơi tồn tại đi với に, không dùng で.

ひらがなしか 読(よ)めません。

Tôi chỉ đọc được chữ Hiragana.

Vế sau phủ định 読めません → dùng しか (しか〜ない = chỉ…). だけ đi với khẳng định: ひらがなだけ読めます.

ワインは 飲(の)みますが、ビールは 飲(の)みません。

Rượu vang thì tôi uống, nhưng bia thì không.

N1は〜が、N2は〜: は dùng để đối chiếu hai sự vật. も (cũng) mâu thuẫn với vế sau phủ định.

A：うしろまで 聞(き)こえないんですが。 B：すみませんが、前(まえ)へ 来(き)て ください。

A: Phía sau không nghe thấy gì cả. B: Xin lỗi, anh lên phía trước giúp tôi.

まで = tới tận: Âm thanh không vọng tới tận phía sau. へ chỉ hướng di chuyển, không đi với 聞こえない.

Hôm nay tôi đi ô tô đến nên không uống rượu được.

簡単(かんたん)な 料理(りょうり)だったら、自分(じぶん)で 作(つく)れます。

Nếu là món đơn giản thì tôi tự nấu được.

作ります (nhóm I) → 作れます. Ý câu: Món đơn giản thì có khả năng tự làm.

早(はや)く 漢字(かんじ)を 覚(おぼ)えたいですが、なかなか 覚(おぼ)えられません。

Tôi muốn sớm nhớ được chữ Hán nhưng mãi vẫn không nhớ nổi.

なかなか + phủ định = mãi mà không. 覚えます (nhóm II) → 覚えられません.

また 会(あ)いたいですね。今度(こんど) いつ 会(あ)えますか。

Tôi muốn gặp lại anh. Lần tới khi nào mình gặp được nhau?

会います (nhóm I, い → え) → 会えますか: Hỏi khi nào có thể gặp.

去年(きょねん)は 忙(いそが)しかったですから、長(なが)い 旅行(りょこう)に 行(い)けませんでした。

Năm ngoái bận nên tôi không đi du lịch dài ngày được.

Chuyện năm ngoái → quá khứ phủ định của thể khả năng: 行きます → 行けます → 行けませんでした.

Anh có thể gọi điện thoại bằng tiếng Nhật không?

自分(じぶん)で 自転車(じてんしゃ)を 修理(しゅうり)する ことが できますか。 …自分(じぶん)で 自転車(じてんしゃ)が 修理(しゅうり)できますか。

Anh có tự sửa xe đạp được không?

修理します (nhóm III) → 修理できます; tân ngữ を chuyển thành が: 自転車が修理できますか.

あの 人(ひと)の 名前(なまえ)を 思(おも)い出(だ)す ことが できません。 …あの 人(ひと)の 名前(なまえ)が 思(おも)い出(だ)せません。

Tôi không nhớ ra được tên người đó.

思い出します (nhóm I, し → せ) → 思い出せません; を → が.

あした 10時(じ)ごろ 来(く)る ことが できると 思(おも)います。 …あした 10時(じ)ごろ 来(こ)られると 思(おも)います。

Tôi nghĩ ngày mai khoảng 10 giờ tôi đến được.

来る → thể khả năng 来られる (こられる); trước と思います dùng thể thường.

一人(ひとり)で 病院(びょういん)へ 行(い)く ことが できなかったんです。 …一人(ひとり)で 病院(びょういん)へ 行(い)けなかったんです。

Tôi đã không thể tự mình đi đến bệnh viện.

行きます → 行けます; quá khứ phủ định thể thường 行けなかった + んです. Trợ từ へ giữ nguyên.

10時(じ)までに 帰(かえ)る ことが できたら、電話(でんわ)を ください。 …10時(じ)までに 帰(かえ)れたら、電話(でんわ)を ください。

Nếu về được trước 10 giờ thì gọi điện cho tôi nhé.

帰ります (nhóm I, り → れ) → 帰れる → thể たら: 帰れたら.

タワポンさんは 泳(およ)ぐ ことが できないと 言(い)いました。 …タワポンさんは 泳(およ)げないと 言(い)いました。

Thawaphon nói rằng anh ấy không bơi được.

泳ぎます (nhóm I, ぎ → げ) → 泳げる → phủ định thể thường 泳げない + と言いました.

Có thể đi đến sân bay bằng tàu điện.

駅(えき)の 近(ちか)く（に）大(おお)きい マンション（が）できました。

Gần nhà ga đã mọc lên một tòa chung cư lớn.

N (địa điểm) に N が できます: Có công trình mới được xây xong ở đâu đó.

2階(かい)の 窓(まど)（から）お祭(まつ)りの 花火(はなび)（が）見(み)えます。

Từ cửa sổ tầng 2 có thể nhìn thấy pháo hoa của lễ hội.

から chỉ chỗ nhìn ra (từ cửa sổ). Vật lọt vào tầm mắt là chủ thể của 見えます → が.

ここは 波(なみ)の 音(おと)（が）よく 聞(き)こえます。

Ở đây nghe rõ tiếng sóng.

Âm thanh lọt vào tai là chủ thể của 聞こえます → が.

すみませんが、もう 少(すこ)し 大(おお)きい 声(こえ)（で）話(はな)して いただけませんか。

Xin lỗi, anh có thể nói to hơn một chút được không?

で chỉ phương tiện, cách thức: 大きい声で話します (nói bằng giọng to).

時計(とけい)の 修理(しゅうり)（は）いつ できますか。 …3日後(にちご)（に）できます。

Khi nào sửa xong đồng hồ ạ? …3 ngày nữa sẽ xong.

N が できます (hoàn thành), ở câu hỏi đưa N lên làm chủ đề → 修理は. Thời điểm cụ thể đi với に: 3日後に.

Buổi tối anh học khoảng bao lâu? …Tôi chỉ học khoảng 30 phút.

冷蔵庫(れいぞうこ)に 卵(たまご)が いくつ ありますか。 …2つしか ありません。

Trong tủ lạnh có mấy quả trứng? …Chỉ có 2 quả thôi.

Số lượng + しか + phủ định: 2つしかありません (chỉ có 2 quả).

どんな 料理(りょうり)が 作(つく)れますか。 …カレーしか 作(つく)れません。

Anh nấu được những món gì? …Tôi chỉ nấu được cà ri.

Câu hỏi dùng thể khả năng 作れますか → trả lời しか作れません.

きのうの 晩(ばん)は よく 寝(ね)られましたか。 …いいえ、2時間(じかん)ぐらいしか 寝(ね)られませんでした。

Tối qua anh ngủ được ngon không? …Không, tôi chỉ ngủ được khoảng 2 tiếng.

Chuyện tối qua → quá khứ phủ định: しか寝られませんでした.

きのうの 晩(ばん)は たくさん 飲(の)みましたか。 …いいえ、少(すこ)ししか 飲(の)みませんでした。

Tối qua anh uống nhiều không? …Không, tôi chỉ uống một chút thôi.

しか luôn đi với phủ định; chuyện đã qua → しか飲みませんでした.

Ở chung cư này có nuôi được chim hay chó không? …Chim nhỏ thì nuôi được, nhưng chó thì không.

木村(きむら)さんの 住所(じゅうしょ)と 電話番号(でんわばんごう)が わかりますか。（住所(じゅうしょ)…○　電話番号(でんわばんごう)…×） …（住所(じゅうしょ)は わかりますが、電話番号(でんわばんごう)は わかりません）。

Anh có biết địa chỉ và số điện thoại của chị Kimura không? …Địa chỉ thì tôi biết, nhưng số điện thoại thì không.

Hai sự vật đối chiếu cùng đổi が thành は: 住所はわかりますが、電話番号はわかりません.

スポーツが 好(す)きですか。（ゴルフ…○　ほかの スポーツ…×） …（ゴルフは 好(す)きですが、ほかの スポーツは 好(す)きじゃ ありません）。

Anh có thích thể thao không? …Golf thì tôi thích, nhưng các môn khác thì không.

N1は 好きですが、N2は 好きじゃありません: は nhấn sự đối lập giữa golf và các môn khác.

コーヒーに 砂糖(さとう)と ミルクを 入(い)れますか。（ミルク…○　砂糖(さとう)…×） …（ミルクは 入(い)れますが、砂糖(さとう)は 入(い)れません）。

Anh có cho đường và sữa vào cà phê không? …Sữa thì có, nhưng đường thì không.

Tân ngữ を được thay bằng は khi đối chiếu: ミルクは入れますが、砂糖は入れません.

よく 肉(にく)を 食(た)べますか。（とり肉(にく)…○　牛肉(ぎゅうにく)や 豚肉(ぶたにく)…×） …（とり肉(にく)は 食(た)べますが、牛肉(ぎゅうにく)や 豚肉(ぶたにく)は 食(た)べません）。

Anh có hay ăn thịt không? …Thịt gà thì tôi ăn, nhưng thịt bò hay thịt lợn thì không.

を được thay bằng は để đối chiếu hai nhóm: とり肉は〜が、牛肉や豚肉は〜.

図書館(としょかん)で 雑誌(ざっし)が 借(か)りられますか。（古(ふる)いの…○　新(あたら)しいの…×） …（古(ふる)いのは 借(か)りられますが、新(あたら)しいのは 借(か)りられません）。

Ở thư viện có mượn được tạp chí không? …Số cũ thì mượn được, nhưng số mới thì không.

Câu hỏi dùng thể khả năng 借りられます → trả lời giữ nguyên: 古いのは借りられますが、新しいのは借りられません. の thay cho 雑誌.