Bài tập · Bài 17

パスポートを なくさないで ください。

Đừng làm mất hộ chiếu nhé.

Thể ない của động từ nhóm I: Đổi âm -i trước ます sang -a: なくします → なくさない → なくさないで ください (đừng…). なくし là gốc thể ます, không ghép với ない.

傘(かさ)を 忘(わす)れないで ください。

Đừng để quên ô nhé.

Vないで ください = đừng làm V (nhắc nhở). 忘れて ください là "hãy quên đi", sai ý.

横浜(よこはま)で 電車(でんしゃ)を おりなければ なりません。

Phải xuống tàu ở Yokohama.

降ります là động từ nhóm II: Bỏ ます thêm ない → 降りない → 降りなければ なりません (phải…). おら là chia nhầm theo nhóm I.

あした、学校(がっこう)へ こなくても いいです。

Ngày mai không cần đến trường cũng được.

来ます (nhóm III) có thể ない đặc biệt là 来(こ)ない → 来なくても いいです (không cần đến). Không đọc là きない.

時間(じかん)が ありますから、急(いそ)がなくても いいです。

Vì còn thời gian nên không cần vội đâu.

Còn thời gian → không cần vội: Vなくても いいです. 急いでも いいです là "vội cũng được" (cho phép), không hợp với lý do phía trước.

A：どうしましたか。 B：熱(ねつ)が あります。

A: Anh bị làm sao vậy? B: Tôi bị sốt.

どうしましたか dùng hỏi người trông có vẻ không khỏe (bác sĩ hỏi bệnh nhân). どうでしたか hỏi cảm nhận về việc đã qua (… thế nào?).

おなかが 痛(いた)いです。

Tôi bị đau bụng.

Bộ phận bị đau là chủ thể của tính từ 痛い nên dùng が: おなかが 痛い, 頭が 痛い.

あっ、たばこは ロビーで 吸(す)って ください。

À, thuốc lá thì xin hãy hút ở sảnh.

Đưa tân ngữ (たばこを) lên làm chủ đề thì thay を bằng は: たばこは ロビーで 吸って ください (còn thuốc lá thì…).

9時(じ)までに 行(い)かなければ なりません。

Tôi phải đi (đến đó) trước 9 giờ.

までに = hạn chót, việc làm một lần trước thời điểm đó. まで = kéo dài liên tục đến thời điểm đó (VD 9時まで 働きます).

ここに 自転車(じてんしゃ)を 置(お)かないで ください。

Đừng để xe đạp ở đây.

置きます (đặt, để) chỉ chỗ vật được đặt vào bằng に: ここに 置く. で chỉ nơi diễn ra hành động, không dùng với 置く.

Tôi đã xuống taxi trước nhà ga.

毎晩(まいばん) おふろ（に）入(はい)ります。

Tối nào tôi cũng tắm bồn.

おふろに 入ります: Vào bồn tắm (tắm bồn) — nơi đi vào dùng に.

来週(らいしゅう) 中国(ちゅうごく)（へ）出張(しゅっちょう)します。

Tuần sau tôi đi công tác Trung Quốc.

Nơi đến của động từ di chuyển (出張します) dùng へ hoặc に.

1日(にち)（に）3回(かい) 薬(くすり)（を）飲(の)みます。

Tôi uống thuốc ngày 3 lần.

Khoảng thời gian + に + số lần: 1日に 3回 (một ngày 3 lần). Uống thuốc: 薬を 飲みます.

ちょっと のど（が）痛(いた)いです。

Tôi hơi đau họng.

Bộ phận bị đau + が + 痛いです.

松本(まつもと)さんの うち（へ）お土産(みやげ)（を）持(も)って 行(い)きましょう。

Chúng ta mang quà đến nhà anh Matsumoto nhé.

Nơi đến của 持って 行きます dùng へ (hoặc に); vật mang theo là tân ngữ nên dùng を.

Tôi phải nộp báo cáo trước ngày kia.

きのうの 晩(ばん) 9時(じ) まで 残業(ざんぎょう)しました。

Tối qua tôi làm thêm đến 9 giờ.

残業 là việc kéo dài liên tục đến 9 giờ nên dùng まで.

次(つぎ)の 会議(かいぎ) までに この 資料(しりょう)を 読(よ)まなければ なりません。

Tôi phải đọc tài liệu này trước cuộc họp tới.

Hạn chót phải làm xong (đọc xong trước cuộc họp) nên dùng までに.

この 本(ほん)、来週(らいしゅう)の 火曜日(かようび) まで 借(か)りても いいですか。

Tôi mượn cuốn sách này đến thứ Ba tuần sau được không?

Mượn là trạng thái kéo dài đến thứ Ba nên dùng まで. までに dùng cho việc phải xong trước hạn như 返します (trả).

今月(こんげつ)の 30日(にち) までに お金(かね)を 払(はら)って ください。

Hãy trả tiền trước ngày 30 tháng này.

払う là việc làm một lần trước hạn nên dùng までに.

Ngày mai lại đến nhé.

Ở đây cấm hút thuốc nên xin đừng hút thuốc.

すみませんが、ちょっと（手伝(てつだ)います…手伝(てつだ)って ください）。

Xin lỗi, anh giúp tôi một chút.

Nhờ giúp nên dùng Vて ください: 手伝います → 手伝って (い → って).

暗証番号(あんしょうばんごう)は 大切(たいせつ)ですから、（忘(わす)れます…忘(わす)れないで ください）。

Mã PIN rất quan trọng nên đừng quên.

Vì quan trọng nên nhắc đừng quên: 忘れます (nhóm II) → 忘れない → 忘れないで ください.

危(あぶ)ないですから、うしろから（押(お)します…押(お)さないで ください）。

Nguy hiểm lắm, đừng đẩy từ phía sau.

押します (nhóm I, đuôi し) → 押さない → 押さないで ください.

時間(じかん)が ありませんから、（急(いそ)ぎます…急(いそ)いで ください）。

Không còn thời gian nữa, hãy nhanh lên.

Vì hết thời gian nên giục làm nhanh: 急ぎます → thể て 急いで (ぎ → いで).

エアコンを つけましたから、窓(まど)を（開(あ)けます…開(あ)けないで ください）。

Tôi đã bật điều hòa rồi nên đừng mở cửa sổ.

Đã bật điều hòa nên không mở cửa: 開けます (nhóm II) → 開けないで ください.

漢字(かんじ)が わかりませんから、ひらがなで（書(か)きます…書(か)いて ください）。

Tôi không biết chữ Hán nên anh viết bằng hiragana giúp tôi.

Nhờ viết bằng hiragana: 書きます → thể て 書いて (き → いて) + ください.

Vì có bài thi nên tôi phải học.

Vì còn thời gian nên không cần vội.

試験(しけん)は 簡単(かんたん)ですから、（心配(しんぱい)します…心配(しんぱい)しなくても いいです）。

Bài thi dễ nên không cần lo đâu.

Bài thi dễ → không cần lo: 心配します → 心配しない → 心配しなくても いいです.

子(こ)どもが 病気(びょうき)ですから、早(はや)く（帰(かえ)ります…帰(かえ)らなければ なりません）。

Con tôi bị ốm nên tôi phải về sớm.

帰ります là nhóm I (ngoại lệ đuôi り): 帰らない → 帰らなければ なりません.

今晩(こんばん)は レストランで 食(た)べますから、食事(しょくじ)を（作(つく)ります…作(つく)らなくても いいです）。

Tối nay ăn ở nhà hàng nên không cần nấu cơm.

Ăn ngoài nên không cần nấu: 作ります → 作らない → 作らなくても いいです.

両親(りょうしん)が 来(き)ますから、空港(くうこう)へ 迎(むか)えに（行(い)きます…行(い)かなければ なりません）。

Bố mẹ tôi sang nên tôi phải ra sân bay đón.

行きます → 行かない → 行かなければ なりません.

1か月(げつ) 旅行(りょこう)に 行(い)きますから、大(おお)きい かばんを（買(か)います…買(か)わなければ なりません）。

Tôi đi du lịch một tháng nên phải mua một cái túi to.

買います: い → わ: 買わない → 買わなければ なりません.

忙(いそが)しい 仕事(しごと)が 終(お)わりましたから、きょうは（残業(ざんぎょう)します…残業(ざんぎょう)しなくても いいです）。

Công việc bận rộn đã xong nên hôm nay không cần làm thêm giờ.

Việc đã xong nên không cần làm thêm: 残業します → 残業しない → 残業しなくても いいです.

Việc này thì ngày mai tôi sẽ làm.

ここで ［靴(くつ)を］ 脱(ぬ)いで ください。→（靴(くつ)は ここで 脱(ぬ)いで ください）

Giày thì xin hãy cởi ở đây.

Tân ngữ 靴を thành chủ đề 靴は, đưa lên đầu câu; phần còn lại giữ nguyên thứ tự.

［ビールと ジュースを］ 冷蔵庫(れいぞうこ)に 入(い)れて ください。→（ビールと ジュースは 冷蔵庫(れいぞうこ)に 入(い)れて ください）

Bia và nước hoa quả thì hãy cho vào tủ lạnh.

を được thay bằng は (không viết をは): ビールと ジュースは 冷蔵庫に 入れて ください.

2、3日(にち) ［スポーツを］ しないで ください。→（スポーツは 2、3日(にち) しないで ください）

Thể thao thì trong 2, 3 ngày tới đừng chơi nhé.

スポーツを → スポーツは đứng đầu câu, nhấn mạnh: Riêng thể thao thì đừng làm.

あさってまでに ［資料(しりょう)を］ 送(おく)らなければ なりません。→（資料(しりょう)は あさってまでに 送(おく)らなければ なりません）

Tài liệu thì phải gửi trước ngày kia.

資料を → 資料は lên đầu câu; あさってまでに đứng ngay sau chủ đề.

どうやって ［漢字(かんじ)を］ 覚(おぼ)えますか。→（漢字(かんじ)は どうやって 覚(おぼ)えますか）

Chữ Hán thì bạn nhớ bằng cách nào?

漢字を → 漢字は lên đầu câu, từ để hỏi どうやって theo sau.

A: Hành lý này phải gửi trước khi nào? B: Hãy gửi trước thứ Sáu.

（返(かえ)します） A：この 本(ほん)は いつまでに（返(かえ)さ）なければ なりませんか。 B：来週(らいしゅう)の 木曜日(もくようび)までに（返(かえ)して）ください。

A: Cuốn sách này phải trả trước khi nào? B: Hãy trả trước thứ Năm tuần sau.

Trước なければ dùng gốc thể ない: 返します → 返さ(ない); trước ください dùng thể て: 返して.

（書(か)きます） A：名前(なまえ)と 住所(じゅうしょ)を（書(か)いて）ください。 B：電話番号(でんわばんごう)も（書(か)か）なければ なりませんか。 A：いいえ、電話番号(でんわばんごう)は（書(か)か）なくても いいです。

A: Hãy viết tên và địa chỉ. B: Số điện thoại cũng phải viết à? A: Không, số điện thoại thì không cần viết.

書きます: Thể て 書いて; gốc thể ない 書か + なければ なりません / なくても いいです.

（持(も)って来(き)ます） A：あしたも 保険証(ほけんしょう)を（持(も)って来(こ)）なければ なりませんか。 B：いいえ、保険証(ほけんしょう)は（持(も)って来(こ)）なくても いいです。 この カードだけ（持(も)って来(き)て）ください。

A: Ngày mai cũng phải mang thẻ bảo hiểm đến à? B: Không, thẻ bảo hiểm thì không cần mang. Chỉ cần mang thẻ này đến thôi.

持って来ます chia theo 来ます: Gốc thể ない 持って来(こ) + なければ / なくても; thể て 持って来(き)て.

日曜日(にちようび)も 早(はや)く 起(お)きなければ なりませんか。 いいえ、日曜日(にちようび)は 早(はや)く 起(お)きなくても いいです。

Chủ nhật bạn cũng phải dậy sớm à? Không, chủ nhật thì không cần dậy sớm.

Hỏi Vなければ なりませんか → trả lời はい、Vなければ なりません hoặc いいえ、Vなくても いいです. Khi phủ định, đổi も thành は (日曜日は) để nhấn mạnh.

毎日(まいにち) 宿題(しゅくだい)を しなければ なりませんか。 はい、しなければ なりません。

Ngày nào bạn cũng phải làm bài tập à? Vâng, phải làm.

Khẳng định: はい、しなければ なりません; phủ định: いいえ、しなくても いいです (không nói いいえ、しなければ なりません).