Trước khi ~ / sau khi ~: Động từ trước 前に luôn ở thể る, trước 後で luôn ở thể た, không phụ thuộc vào thì của cả câu
Cấu trúcVる + 前に, Vた + 後で, N + の + 前に／後で
Ví dụ
①前に (câu quá khứ vẫn dùng Vる)
子どものころ、毎晩寝る前に母に本を読んでもらった。
Hồi nhỏ, tối nào trước khi đi ngủ tôi cũng được mẹ đọc sách cho nghe.
②後で (câu tương lai vẫn dùng Vた)
明日、仕事が終わった後で、会いませんか。
Ngày mai, sau khi xong việc, mình gặp nhau được không?
Lưu ý
Thì trước 時 tùy vào thứ tự so với vế sau, không theo thì của cả câu. Vる時: Hành động ở vế 時 chưa xong khi vế sau xảy ra. Vた時: Hành động ở vế 時 đã xong trước
Cấu trúcVる／Vた + 時
Ví dụ
①Vる時 (trước khi đến nơi)
日本へ行く時、空港でお土産を買った。
Lúc sắp sang Nhật, tôi đã mua quà ở sân bay.
②Vた時 (sau khi đã đến)
日本へ行った時、友達の家に泊まった。
Lúc sang đến Nhật, tôi đã ở nhờ nhà bạn.
③Chào hỏi
家を出る時は「行ってきます」、帰った時は「ただいま」と言う。
Khi ra khỏi nhà thì nói "Ittekimasu" (Tôi đi đây), khi về đến nhà thì nói "Tadaima" (Tôi về rồi).
Vている có hai nghĩa chính tùy loại động từ: Đang diễn ra (động từ chỉ hành động kéo dài: 食べる・読む・降る…) hoặc trạng thái kết quả còn lại (động từ thay đổi tức thời: 結婚する・開く・知る・死ぬ…)
Cấu trúcVて + いる
Ví dụ
①Đang diễn ra
今、外で子どもたちが遊んでいる。
Bây giờ bọn trẻ đang chơi ở ngoài.
②Kết quả còn lại (người)
姉はもう結婚している。
Chị gái tôi đã lập gia đình rồi.
③Kết quả còn lại (vật)
窓が開いているから、少し寒い。
Cửa sổ đang mở nên hơi lạnh.
Lưu ý
Vている còn dùng để nói thói quen lặp lại, nghề nghiệp, hoặc kinh nghiệm, thành tích đã có (thường đi với số lần, 今までに)
Cấu trúcVて + いる
Ví dụ
①Thói quen
毎朝、公園を30分走っている。
Sáng nào tôi cũng chạy bộ 30 phút ở công viên.
②Nghề nghiệp, việc làm lâu dài
兄は銀行で働いている。
Anh trai tôi làm việc ở ngân hàng.
③Kinh nghiệm, thành tích
彼は今までに富士山に3回登っている。
Từ trước đến nay, anh ấy đã leo núi Phú Sĩ 3 lần.
Dùng thể た dù đang nói về hiện tại: Khi phát hiện ra điều mình đang tìm, khi chợt nhớ ra hoặc hỏi lại để xác nhận điều đã biết
Cấu trúcVた／Aかった／Nだった
Ví dụ
①Phát hiện
あ、鍵はここにあった。
A, chìa khóa ở đây này.
②Chợt nhớ ra
そうだ、明日は母の誕生日だった。
À đúng rồi, ngày mai là sinh nhật mẹ.
③Hỏi lại để xác nhận (～っけ)
会議は何時からでしたっけ。
Cuộc họp bắt đầu từ mấy giờ ấy nhỉ?
