Đang ~ dở dang (đã bắt đầu nhưng chưa xong), hoặc sắp, suýt ~ (trạng thái vừa bắt đầu xảy ra)
Cấu trúcVます + かける／かけだ／かけのN
Ví dụ
①Làm dở
読みかけの本が、机の上に置いてある。
Cuốn sách đang đọc dở được để trên bàn.
②かけだ
この仕事はまだやりかけだから、明日続けよう。
Công việc này vẫn còn đang làm dở, mai làm tiếp vậy.
③Sắp, bắt đầu ~
水をやるのを忘れて、花が枯れかけている。
Vì quên tưới nước nên hoa sắp héo mất rồi.
Lưu ý
Làm ~ hết, làm trọn đến cùng, hoặc hoàn toàn ~ (きれない: Không thể ~ hết)
Cấu trúcVます + きる／きれない
Ví dụ
①Làm hết toàn bộ
1週間で、この本を全部読みきった。
Tôi đã đọc hết cuốn sách này trong một tuần.
②Làm trọn đến cùng
マラソンで42キロを最後まで走りきった。
Trong cuộc thi marathon, tôi đã chạy trọn 42 km đến tận cuối cùng.
③Hoàn toàn, cực kỳ
毎日残業で、疲れきっている。
Ngày nào cũng làm thêm giờ nên tôi mệt rã rời.
④きれない
こんなにたくさんの料理、一人では食べきれない。
Nhiều món thế này, một mình tôi ăn không hết được.
Làm ~ đến cùng, liên tục từ đầu đến cuối (dù khó khăn cũng không bỏ dở giữa chừng)
Cấu trúcVます + 通す
Ví dụ
①Làm đến cùng
大変だったが、最後まで一人でやり通した。
Tuy vất vả nhưng tôi đã một mình làm đến cùng.
②Liên tục suốt một thời gian
道に迷って、一晩中歩き通した。
Bị lạc đường, tôi đã đi bộ suốt cả đêm.
③Giữ đến cùng
彼は本当のことを最後まで隠し通した。
Anh ấy đã giấu kín sự thật cho đến cùng.
Lưu ý
Bắt đầu ~ (bất chợt, đột ngột, không lường trước)
Cấu trúcVます + 出す
Ví dụ
①Hiện tượng tự nhiên
急に雨が降り出した。
Trời bỗng đổ mưa.
②Hành động, cảm xúc bất chợt
赤ちゃんが突然泣き出した。
Em bé đột nhiên òa khóc.
Lưu ý
Dễ ~ (dễ làm do tính chất của vật), hoặc dễ xảy ra, có khuynh hướng ~
Cấu trúcVます + やすい, chia như Aい
Ví dụ
①Dễ làm
このペンは軽くて書きやすい。
Cây bút này nhẹ nên dễ viết.
②Dễ xảy ra
冬は空気が乾燥して、風邪をひきやすい。
Mùa đông không khí khô nên dễ bị cảm.
Khó ~ (khó làm do tính chất của đối tượng), hoặc khó xảy ra (thường là đặc tính tốt)
Cấu trúcVます + にくい, chia như Aい
Ví dụ
①Khó làm
この薬は苦くて飲みにくい。
Thuốc này đắng nên khó uống.
②Khó xảy ra
このコップは落としても割れにくい。
Cái cốc này có đánh rơi cũng khó vỡ.
Khó ~ (vì người làm cảm thấy đau, khó chịu, ngại ngùng về thể chất hoặc tâm lý)
Cấu trúcVます + づらい, chia như Aい
Ví dụ
①Khó vì thể chất
靴が小さくて、歩きづらい。
Giày chật quá nên đi lại khó chịu.
②Khó vì tâm lý, ngại
先輩の間違いを指摘するのは、言いづらい。
Chỉ ra lỗi sai của tiền bối thì thật khó mở lời.
Lưu ý
Quá ~ (vượt quá mức thích hợp, thường mang ý không tốt)
Cấu trúcVます／Aい bỏ い／Aな bỏ な + すぎる, すぎだ là dạng danh từ, いい → よすぎる, ない → なさすぎる
Ví dụ
①V
昨日は飲みすぎて、頭が痛い。
Hôm qua uống quá nhiều nên giờ tôi bị đau đầu.
②A
この靴は、私には大きすぎる。
Đôi giày này quá rộng so với chân tôi.
③すぎだ (văn nói)
毎日夜12時まで働くなんて、働きすぎだよ。
Ngày nào cũng làm việc đến 12 giờ đêm, cậu làm quá sức rồi đấy.
Hay ~, thường dễ ~ (khuynh hướng lặp đi lặp lại, thường là điều không tốt)
Cấu trúcVます／N + がちだ, bổ nghĩa N: がちなN
Ví dụ
①Vます
最近、仕事が忙しくて、ジムを休みがちだ。
Dạo này công việc bận rộn nên tôi hay nghỉ tập gym.
②N
子どものころは病気がちで、よく学校を休んだ。
Hồi nhỏ tôi hay ốm vặt nên thường xuyên phải nghỉ học.
③がちなN
これは、初心者がしがちな間違いだ。
Đây là lỗi mà người mới học hay mắc phải.
Lưu ý
Đúng chất N, có đầy đủ đặc trưng tiêu biểu của N (thường là đánh giá tốt)
Cấu trúcN + らしい, chia như Aい, らしくない: Không giống phong cách thường ngày của N
Ví dụ
①Đúng chất
今日は春らしい、暖かい一日だった。
Hôm nay là một ngày ấm áp, đúng chất mùa xuân.
②NらしいN
子どもらしい、元気な絵ですね。
Bức tranh tràn đầy sức sống, đúng chất trẻ con nhỉ.
③らしくない
何も言わずに休むなんて、君らしくないね。
Nghỉ mà không nói một lời, chẳng giống cậu chút nào.
Lưu ý
Có vẻ, hơi giống ~ (có cảm giác như vậy dù không phải), hoặc hay ~ (có khuynh hướng), văn nói, thường mang ý chê
Cấu trúcN／Vます／Aい bỏ い + っぽい, chia như Aい
Ví dụ
①Giống như (dù không phải)
彼は30歳なのに、考え方が子どもっぽい。
Anh ấy đã 30 tuổi rồi mà suy nghĩ vẫn trẻ con.
②Màu sắc, cảm giác hơi ~
白っぽいコートを着た人がいた。
Có một người mặc áo khoác màu trăng trắng.
③Hay ~ (Vます)
年のせいか、最近忘れっぽくなった。
Có lẽ do tuổi tác nên dạo này tôi hay quên.
④Có triệu chứng hơi ~
熱っぽいから、今日は早く寝る。
Tôi thấy hơi sốt nên hôm nay sẽ đi ngủ sớm.
Giống như N (ví von với cái mà thực ra không phải N), ví dụ như N, hoặc hình như (phỏng đoán)
Cấu trúcN + のようだ／のように／のようなN, N + みたいだ／みたいに／みたいなN (văn nói)
Ví dụ
①Ví von
彼女の手は、氷のように冷たかった。
Tay cô ấy lạnh như băng.
②Nêu ví dụ
東京のような大都市は、家賃が高い。
Những thành phố lớn như Tokyo thì tiền thuê nhà đắt đỏ.
③Phỏng đoán
外は雨みたいだね。傘を持っていこう。
Hình như ngoài trời đang mưa nhỉ. Mang ô theo thôi.
Đầy, toàn là ~ (thứ không tốt phủ khắp bề mặt hoặc có quá nhiều)
Cấu trúcN + だらけだ／だらけのN
Ví dụ
①Phủ khắp
雨の中でサッカーをして、服が泥だらけになった。
Đá bóng dưới mưa nên quần áo lấm đầy bùn.
②Quá nhiều
この作文は間違いだらけだ。
Bài văn này toàn là lỗi sai.
③だらけのN
部屋の隅に、ほこりだらけの古い箱があった。
Ở góc phòng có một chiếc hộp cũ phủ đầy bụi.
Lưu ý
Nらしい: Đúng là N và có đầy đủ đặc trưng của N. Nのようだ／Nみたいだ: Không phải N nhưng giống N
Cấu trúcVí von
Ví dụ
①らしい (là trẻ con, đúng chất trẻ con)
あの子はいつも元気いっぱいで、子どもらしい。
Đứa bé đó lúc nào cũng tràn đầy năng lượng, đúng chất trẻ con.
②のようだ (là người lớn mà giống trẻ con)
父は新しいおもちゃを見ると、まるで子どものようだ。
Bố tôi cứ thấy đồ chơi mới là y như một đứa trẻ.
